Projekt Małopolskie centra usług społecznych

PROJEKT „MAŁOPOLSKIE CENTRA USŁUG SPOŁECZNYCH”

Do Starego Sącza trafi 3 602 115 zł z UE,
189 585 zł stanowi wkład własny gminy

Projekt realizowany w ramach Działania 6.23 Programu Fundusze Europejskie dla Małopolski na lata 2021 – 2027, współfinansowanego przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Plus.

Cel projektu: stworzenie warunków do upowszechnienia modelu funkcjonowania systemu pomocy społecznej opartego o centra usług społecznych wprowadzonych jako rozwiązanie fakultatywne na mocy ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centra usług społecznych, a tym samym rozpropagowanie modelu działania służb społecznych, którego podstawą są kooperacje i wspólne angażowanie zasobów (według modelu „Kooperacje 3D”).

Projekt realizowany w formule partnerskiej przez Województwo Małopolskie – Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w Krakowie – Lidera projektu oraz 11 Partnerów:

1. Gminę Dobczyce,
2. Miasto Grybów,
3. Gminę Kęty,
4. Gminę Korzenną,
5. Gminę Liszki,
6. Gminę Mogilany,
7. Gminę Niepołomice,
8. Gminę Miasto Oświęcim,
9. Gminę Ryglice,
10. Gminę Skrzyszów,
11. Gminę Stary Sącz.

Okres realizacji projektu: od 1 września 2024 r. do 31 października 2028 r.

Budżet: 35 917 986,98 zł, w tym 30 530 288,93 zł z UE i 3 591 798,70 z BP

Grupę docelową projektu stanowią mieszkańcy gmin partnerskich, potrzebujący wsparcia w ramach CUS, w szczególności:

• rodziny, w tym rodziny dysfunkcyjne,
• rodziny (naturalne, zastępcze, adopcyjne) z dziećmi i ich otoczenie, w tym doświadczające trudności opiekuńczo-wychowawczych lub w kryzysie,
• dzieci i młodzież,
• osoby wymagające wsparcia w codziennym funkcjonowaniu i ich opiekunowie,
• osoby z niepełnosprawnościami lub o ograniczonej mobilności

oraz kadra realizująca działania w obszarze usług społecznych.

Wskaźniki:

• Liczba osób objętych usługami świadczonymi w społeczności lokalnej w programie (osoby) – 2100
• Liczba podmiotów, które rozszerzyły ofertę wsparcia lub podniosły jakość oferowanych usług (podmioty) - 11

Projekt obejmuje 12 zadań, w tym 11 zadań dotyczących uruchomienia i realizacji usług społecznych przez CUS-y w 11 gminach – Partnerach projektu oraz realizacja działań wspierających uruchomienie CUS i rozwój usług społecznych realizowane przez Lidera – ROPS w Krakowie.

Etapy realizacji projektu:

1. Diagnoza potencjału i potrzeb w zakresie usług społecznych – 1 września 2024 – 31 maja 2025 r.
2. Opracowanie lokalnych programów usług społecznych i uruchomienie CUS – 1 czerwca – 31 sierpnia 2025 r.
3. Realizacja usług społecznych – 1 września 2025 r. – 31 października 2028 r.

W ramach projektu zostaną osiągnięte następujące rezultaty:

• 11 podmiotów rozszerzy ofertę wsparcia lub podniesie jakość oferowanych usług,
• 2100 osób zostanie objętych usługami świadczonymi w społeczności lokalnej,
• zostanie utworzonych 11 CUS,
• w 11 gminach zostaną opracowane programy usług społecznych wraz z koszykami usług,
• w 11 gminach zostaną opracowane i uchwalone lokalne plany rozwoju usług społecznych i deinstytucjonalizacji,
• w 11 gminach zostanie wdrożony system odpłatności mieszkańców za korzystanie z usług społecznych,
• w 11 gminach zostanie wdrożony system współpracy z podmiotami ekonomii społecznej poprzez zlecanie realizacji usług społecznych tym podmiotom.

Zasadniczym celem projektu jest rozwój i integracja systemu usług społecznych na poziomie lokalnym. Zachodzące w ostatnich latach zjawiska społeczne, w szczególności proces starzenia się społeczeństwa i osłabienie więzi międzypokoleniowych w rodzinie, skutkują stałym ale dynamicznym wzrostem zapotrzebowania na organizowane przez władze publiczne usługi społeczne. Rosną też oczekiwania społeczne w zakresie wprowadzania oferty nowych rodzajów takich usług. Rozwiązania zawarte w projekcie ułatwiają gminie integrację i koordynację różnego rodzaju usług społecznych odpowiadających na potrzeby społeczności lokalnej. Usługi społeczne są obecnie, zwłaszcza w państwach rozwiniętych, w tym w krajach członkowskich Unii Europejskiej, dynamicznie rozwijającym się działem polityki społecznej, który jest w stanie trafnie i skutecznie odpowiedzieć na nowe potrzeby i wyzwania społeczne. Rosnące nakłady publiczne na usługi społeczne coraz częściej traktowane są jako forma inwestycji w kapitał ludzki i kapitał społeczny. Rozwój systemów usług społecznych uznaje się tym samym za przejaw prowadzenia tzw. inwestycyjnej polityki społecznej. Lokalne systemy usług społecznych uważane są za podstawowe narzędzie kreowania polityki społecznej na poziomie lokalnym poprzez koordynację szczegółowych polityk publicznych i integrację działania placówek i programów wsparcia usługowego o charakterze środowiskowym. Tworzenie zintegrowanych lokalnych systemów usługowych sprzyja ponadto rozwojowi współpracy międzysektorowej i wykorzystaniu potencjału organizacji sektora obywatelskiego i sektora ekonomii społecznej. Rozwój lokalnych systemów usług społecznych prowadzi więc nie tylko do lepszego zaspokojenia potrzeb obywateli jako członków wspólnot terytorialnych, lecz także sprzyja integracji tych wspólnot i wzrostowi spójności społecznej.

Centrum Usług Społecznych będzie tworzone w celu zaspokajania przez gminę potrzeb wspólnoty samorządowej w zakresie określonych usług społecznych oraz koordynacji tych usług. Będzie ono nową jednostką organizacyjną gminy i zarazem nową instytucją lokalnej polityki społecznej, służącą rozwojowi i integracji usług społecznych, organizowanych i świadczonych na poziomie lokalnym. Dzięki działalności centrum, usługi społeczne staną się szerzej dostępne dla mieszkańców, a samorząd gminny będzie w stanie trafniej i w sposób bardziej kompleksowy odpowiadać na rosnące i zmieniające się potrzeby osób, rodzin i społeczności lokalnych. Działalność koordynacyjna centrum przyczyni się do integracji usług, przekształcając sieć usługową – obecnie w dużej mierze rozproszoną – w spójny lokalny system usług społecznych.

Podejmowana w centrum usług społecznych praca środowiskowa przyczyni się także do integracji społeczności lokalnej, dzięki kojarzeniu usług społecznych świadczonych przez przedstawicieli różnych zawodów pomocowych z animacją aktywności mieszkańców o charakterze samopomocowym i wolontaryjnym.

Idea przekształcania ośrodków pomocy społecznej w centra usług społecznych jest zawarta w ustawie z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych. Była ona rezultatem inicjatywy ustawodawczej Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Koncepcja centrów usług społecznych powstała w ramach prac Narodowej Rady Rozwoju przy Prezydencie RP , stanowiącej forum debaty ekspertów, teoretyków i praktyków, reprezentujących różne środowiska i specjalizacje, o charakterze konsultacyjno-doradczym Prezydenta RP. Według ustaleń z monitoringu prowadzonego przez prezydencką Radę ds. Społecznych NRR na dzień 1 września 2024 r. w skali kraju funkcjonowało 77 centrów usług społecznych umiejscowionych na terenie 15 województw, w tym 5 centrów w województwie małopolskim: Alwernia, Klucze, Myślenice, Skawina, Tarnów.

Obecnie w 11 gminach naszego województwa ośrodki pomocy społecznej przekształcają się w centra usług społecznych, są to: Dobczyce, m. Grybów, Kęty, Korzenna, Liszki, Mogilany, Niepołomice, m. Oświęcim, Ryglice, Skrzyszów, Stary Sącz. Gminy te korzystają w tym celu z dofinansowania z UE realizowanego przez Województwo Małopolskie – Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w Krakowie - projekt w ramach Działania 6.23 Programu Fundusze Europejskie dla Małopolski na lata 2021 – 2027, współfinansowanego przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Plus. Projekt zakłada stworzenie warunków do upowszechnienia modelu funkcjonowania systemu pomocy społecznej opartego o centra usług społecznych wprowadzonych jako rozwiązanie fakultatywne na mocy ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centra usług społecznych, a tym samym rozpropagowanie modelu działania służb społecznych, którego podstawą są kooperacje i wspólne angażowanie zasobów (według modelu „Kooperacje 3D”).

Okres realizacji projektu trwa od 1 września 2024 r. do 31 października 2028 r.

Budżet całego projektu to 35 922 923,96 zł, w tym 30 530 288,93 zł z UE i 3 591 798,70 z budżetu państwa.

Do Starego Sącza trafi 3 602 115 zł z UE, 189 585 zł stanowi wkład własny gminy.

Grupę docelową projektu stanowią mieszkańcy gmin partnerskich, potrzebujący wsparcia w ramach CUS, w szczególności:

- rodziny, w tym rodziny dysfunkcyjne,
- rodziny (naturalne, zastępcze, adopcyjne) z dziećmi i ich otoczenie, w tym doświadczające trudności opiekuńczo-wychowawczych lub w kryzysie,
- dzieci i młodzież,
- osoby wymagające wsparcia w codziennym funkcjonowaniu i ich opiekunowie,
- osoby z niepełnosprawnościami lub o ograniczonej mobilności,
- oraz kadra realizująca działania w obszarze usług społecznych.

Etapy realizacji projektu:
1. Diagnoza potencjału i potrzeb w zakresie usług społecznych – 1 września 2024 – 31 maja 2025 r.
2. Opracowanie lokalnych programów usług społecznych – 1 czerwca – 31 sierpnia 2025 r.
3. Realizacja usług społecznych – 1 września 2025 r. –  31 października 2028 r

​Przekształcenie OPSu w CUS polega na przejęciu dotychczasowych zadań realizowanych przez Ośrodek, a także wytworzeniu adekwatnych, odpowiadającym lokalnym potrzebom nowych usług społecznych. Struktura centrum w wymaganej podstawie zakłada funkcjonowanie dotychczasowego pionu pomocy społecznej, a także nowego pionu - usług społecznych wraz z nowymi stanowiskami pracy: organizatora usług społecznych, koordynatora indywidualnych planów usług społecznych, organzatora społeczności lokalnej.